Zelów to miasto w centralno-południowej części województwa łódzkiego, w powiecie bełchatowskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Zelów (35 sołectw wiejskich). W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. piotrkowskiego. Według danych z 31 grudnia 2004, miasto miało 8136 mieszkańców. W 2005 - 8 307, a wraz z ludnością wiejską całej gminy - 15 667 mieszkańców. W gminie działają w 2005 roku : 1 dom kultury, 3 biblioteki publiczne (z filiami), 1 liceum i 1 zespół szkół zawodowych, 2 gimnazja, 5 szkół podstawowych, 3 przedszkola, 6 klubów sportowych.

Historia

---

Początek miastu dała wieś założona zapewne w XIII w., a wzmiankowana w źródłach pisanych (księgach grodzkich sieradzkich) już 1441 w ramach tzw. dóbr pożdżenickich. Pierwotnie wieś ta nosiła nazwę Szelyów, a następnie Zeliów. Do końca XVIII w. Zelów był typową wsią szlachecką, której mieszkańcy trudnili się rolnictwem i hodowlą. W końcu 1802 majątek Zelów, będący wówczas własnością Józefa Świdzińskiego herbu Półkozic, został zakupiony przez przybyłych tu kolonistów czeskich. Byli to ewangelicy - członkowie kościoła braci czeskich. W te strony przybyli za chlebem z przeludnionego Śląska. Pierwszymi starszymi zboru, czyli religijnymi przywódcami osadników zostali w czerwcu 1803 Maciej Lukaszek z Sacken, Fryderyk Prowaznik z Taboru i Jan Weselowski z Bachowic. Osadnicy czescy rozwinęli na tym terenie przemysł tkacki, przynieśli ze sobą nową religię, ciekawe zwyczaje, własne, inne tradycje budowlane, a nawet kulinarne (knedle kudłate, buchty domowe, staroczeskie ciasto z marchwią). Wiele z nich do dziś można odnaleźć w Zelowie. Przez ponad 100 lat zelowscy Czesi dominowali w tej osadzie, jednak od 2 połowy XIX w. zaczęli pojawiać się w Zelowie też liczniej Polacy, Niemcy oraz Żydzi. Po zakończeniu I wojny światowej i utworzeniu Czechosłowacji pierwsi zelowscy Czesi zaczęli opuszczać Polskę i wracać do ojczyzny. Jedną z charakterystycznych cech ówczesnego Zelowa był rozwój różnych wyznań religijnych. Oprócz dominującycego tu Kościoła ewangelicko-reformowanego, nie brakowało tu w początkach XX w. też ewangelików-augsburskich (luteran), baptystów, rzymskich-katolików oraz wyznawców religii mojżeszowej. W okresie międzywojennym powstało tu sporo nowoczesnych fabryk włókienniczych. Okres II wojny światowej przyniósł konflikty na tle narodowościowym, wymordowanie całej lokalnej społeczności żydowskiej, represje wobec Polaków i napływ nowych osadników niemieckich. Po wojnie do wyjazdu zmuszono społeczność niemiecką, liczba represjonowanych Czechów także znacznie zmalała. Przybyli na ich miejsce Polacy z okolicznych wsi. Do dziś, mimo dawnych konfliktów na tle narodowym i religijnym oraz postępującej polonizacji, Zelów nie stracił swego dawnego charakteru. Pozostaje najsilniejszym ośrodkiem mniejszości czeskiej w Środkowej Polsce oraz centrum prężenie działającego kościoła ewangelicko-reformowanego. Sławne są m.in. Zelowskie Dzwonki - jedyny w Polsce zespół grający na dzwonach, kierowany przez żonę miejscowego pastora Mirosława Jelinka - Wierę oraz Światowe Zjazdy Zelowian. 11 marca 1998 Zelów odwiedził ówczesny prezydent Republiki Czeskiej - Vaclav Havel. Najcenniejszym zabytkiem Zelowa jest kościół ewangelicko-reformowany wzniesiony w latach 1821-1825 w stylu klasycystycznym, zbudowany według projektu architekta Jana Zille na planie prostokąta z kwadratową wieżą. Ciekawe są też świątynie innych wyznań oraz dawne drewniane domki czeskich osadników.

Zabytki

---

• domy z XIX w.,
• kościół katolicki,
• kościół baptystów,
• klasycystyczny kościół braci czeskich z 1828 r. restaurowany w 1971 r.,
• drewniane domy tkaczy z XIX w.,
• murowane domy z połowy XIX w.

More on [ Zelów ]

Gazeta.pl - artykuły

Mocarstwo atomowe ma nowego prezydenta
Sat, 06 Sep 2008 11:00:00 -0000
Prezydentem Pakistanu został Asif Ali Zardari, wdowiec po zamordowanej w ubiegłym roku Benazir Bhutto i lider Pakistańskiej Partii Ludowej. Głosowanie zostało przeprowadzone przez pakistańskich elektorów z czterech parlamentów prowincji i dwóch izb parlamentu krajowego. Zardari jest pierwszym cywilnym prezydentem kraju od czasów Zulfikara Ali Bhutto.
UE zmienia politykę wobec Białorusi. Zniosą sankcje
Sat, 06 Sep 2008 10:31:00 -0000
Unia Europejska podejmie "pozytywne decyzje" ws. Białorusi, by odpowiedzieć na zwolnienie przez reżim wszystkich więźniów politycznych - powiedział w Awinionie wysoki przedstawiciel ds. polityki zagranicznej UE Javier Solana.
"Będzie ten kogo PiS zaprosi"
Sat, 06 Sep 2008 09:38:00 -0000
To konferencja polityczna i będzie ten, kogo PiS zaprosi - powiedział w TOKFM poseł PiS Paweł Poncyliusz. Już jutro w Sejmie odbędzie się konferencja z okazji 30. rocznicy założenia Wolnych Związków Zawodowych.
Nowe rewelacyjne fakty na temat Kuby Rozpruwacza
Sat, 06 Sep 2008 09:13:00 -0000
Najsłynniejszy morderca Wielkiej Brytanii zabił swoją pierwszą ofiarę 25 lat wcześniej, niż uważano dotychczas - donosi BBC
Szczepionka, która chroni przed grypą. Na całe życie
Sat, 06 Sep 2008 09:09:00 -0000
Zamiast corocznych kłuć - jedno szczepienie, które na całe życie zabezpieczy przed grypą. Dzięki brytyjskim lekarzom ta wizja niedługo może stać się rzeczywistością - pisze Daily Mail
L.Kaczyński potajemnie konsultuje się z Kwaśniewskim
Sat, 06 Sep 2008 07:57:00 -0000
Lech Kaczyński spotyka się z Aleksandrem Kwaśniewskim i konsultuje się z nim w sprawach polityki wschodniej - dowiedział się serwis internetowy tvp.info. Współpracownicy obu polityków o relacjach panujących miedzy prezydentami mówią, że to "wersal".

Salon nowojorski

Czekamy na Hannę
salon nowojorski Sat, 06 Sep 2008 13:16:12 -0000
Sztorm tropikalny Hanna ma dotrzeć do Nowego Jorku dzisiaj późnym popołudniem i ma przynieść ze sobą bardzo silny wiatr oraz ulewny deszcz, nawet do 6 cali. Już wczoraj uprzątnęliśmy z podwórka i ganku większość doniczek i skrzynek z kwiatami, które razem z grillem i meblami ogrodowymi wylądowały w garażu. Zobaczymy, czy Hanna rzeczywiście da nam [...]
Co się nosi w wielkim świecie
salon nowojorski Fri, 05 Sep 2008 14:26:34 -0000
Blogerzy Vanity Fair przygotowali interesujący opis kreacji oraz biżuterii (wraz z ich cenami), które Laura Bush i Cindy McCain miały na sobie w pierwszym dniu zakończonej właśnie konwencji Partii Republikańskiej (Cindy McCain’s $300,000 Outfit). Nie najgorzej, jak na partię, która reklamuje się jako partia walcząca z elitami i mająca zrozumienie dla problemów ciężko pracujących Amerykanów - ironizuje Vanity [...]
John McCain czy… John Bush?
salon nowojorski Fri, 05 Sep 2008 11:45:09 -0000
John McCain robi wszystko, co w ludzkiej mocy, aby zdystansować się od rządów George’a Busha, podkreślając, że jego polityka - o ile zostanie prezydentem - nie będzie miała nic wspólnego z tym, co działo się w Stanach przez ostatnich osiem lat. Tym bardziej zabawna jest gafa, którą wczoraj popełnił gubernator Pensylwanii Tom Ridge. Freud miałby [...]
Dzieciaki w sumie sympatyczne
salon nowojorski Thu, 04 Sep 2008 20:36:25 -0000
A tutaj mamy najlepszy moim zdaniem moment z drugiego (trzeciego?) dnia konwencji Partii Republikańskiej - podczas kiedy mamusia miesza Demokratow z błotem, mała Piper poprawia fryzurę swojemu 5-miesięcznemu bratu Trigowi:)
Pierwszy Zięć Ameryki
salon nowojorski Thu, 04 Sep 2008 14:45:46 -0000
Drugi dzień konwencji Partii Republikańskiej w St. Paul i Minneapolis i więcej tego samego: John McCain obniży podatki i ograniczy wydatki rządu, John McCain stworzy nowe miejsca pracy, John McCain nakopie terrorystom po tyłku, John McCain zapewni bezpieczeństwo wszystkim Amerykanom. Jednym słowem, kiedy wejdzie do Białego Domu, cudownie oczyści stajnię augiaszową pozostawioną przez Busha, Cheney’a i s-kę. Widzieliśmy wczoraj i [...]
Pocztówka z Coney Island
salon nowojorski Wed, 03 Sep 2008 13:39:25 -0000
W pewne słoneczne sierpniowe popołudnie postanowiliśmy urwać się z pracy i spędzić resztę dnia na Coney Island.  Manhattan, Bronx i Greenpoint (tak, właśnie Greenpoint) pędzą i przyspieszają coraz bardziej, a na Coney Island czas stanął w miejscu i wszystko jest tak, jak było dawniej. Rozrzucone na dużym terenie wesołe miasteczko ze słynnym drewnianym Cyclonem oraz Wonder Wheel [...]

Rzeczpospolita OnLine

Egipt: na slumsy osunęło się zbocze, rośnie liczba ofiar
Sat, 06 Sep 2008 16:31:00 +0200
Co najmniej 31 osób zginęło, a 23 zostały poważnie ranne, gdy dziś rano na domy w kairskich slumsach Manszijet Nasser osunęło się zbocze wzgórza Mukattam.
Berlusconi przegrał proces z "The Economist"
Sat, 06 Sep 2008 16:25:00 +0200
Premier Włoch Silvio Berlusconi przegrał proces cywilny z brytyjskim tygodnikiem "The Economist", jaki wytoczył mu za bardzo krytyczny pod jego adresem artykuł opublikowany w 2001 roku, tuż przed wyborami parlamentarnymi.
Arcybiskup Zollitsch broni prawa Niemców do Widocznego Znaku
Sat, 06 Sep 2008 16:06:00 +0200
Przewodniczący Niemieckiej Konferencji Biskupów Robert Zollitsch przestrzegł przed upamiętnieniem powojennych wysiedleń Niemców w oderwaniu od historii II wojny światowej oraz narodowego socjalizmu.
Tajne więzienia CIA mogą zaszkodzić polskim politykom
Sat, 06 Sep 2008 16:00:00 +0200
Potwierdzenie w oficjalnym dochodzeniu doniesień o istnieniu tajnego ośrodka CIA w Polsce, może zaszkodzić reputacji niektórych czołowych polskich polityków i wizerunkowi USA w oczach Polaków - ocenił dzisiejszy "Daily Telegraph".
Bułgarska opozycja protestuje przeciwko polityce rządu
Sat, 06 Sep 2008 15:53:00 +0200
Bułgarska opozycja przystąpiła do zbierania podpisów pod "rozkazem zwolnienia" rządu.
Honorowi Dawcy Krwi oddali hołd ofiarom Auschwitz
Sat, 06 Sep 2008 15:30:00 +0200
Hołd ofiarom hitlerowskiego obozu Auschwitz złożyli dziś uczestnicy VIII Ogólnopolskiego Marszu Pokoju Honorowych Dawców Krwi PCK, który przeszedł z podoświęcimskiego Rajska na teren byłego obozu.

BBCPolska.com | Archive | Polish Archive index

BBC po polsku
http://www.bbc.co.uk/polish/ Thu, 15 Dec 2005 15:47:03 -0000
Pierwsza audycja w języku polskim została nadana przez BBC 7 września 1939 roku.
Wiele języków, jeden świat
http://www.bbc.co.uk/polish/ Tue, 13 Dec 2005 15:52:01 -0000
W grudniu 2003 roku Serwis Światowy BBC obchodził swoje 70-lecie.
Kursy językowe
http://www.bbc.co.uk/polish/ Wed, 21 Dec 2005 13:57:17 -0000
Interaktywne kursy języka angielskiego znane z anteny Redakcji Polskiej BBC.
BBC: 1922 - 2005
http://www.bbc.co.uk/polish/ Tue, 13 Dec 2005 15:53:51 -0000
Rzetelność, bezstronność, profesjonalizm i wysoki poziom artystyczny - zasady BBC.
Na zdjęciach
Generał Sikorski, Lech Wałęsa, Czesław Miłosz - archiwalne fotografie BBC.
Wywiady BBC
Wybór dźwięków archiwalnych z 66 lat działalności Redakcji Polskiej BBC.

Subscribe to Polska RSS feed